drzewo genealogiczne logo


Październik 2009

Wielki Lubień, gmina Dragacz, powiat Świecie, województwo Kujawsko-Pomorskie;
Parafia Wielki Lubień – dekanat nowski, diecezja pelplińska.

Opis kościoła

Kościół katolicki, wybudowany ok. 1680 roku, orientowany, jednonawowy, z wydzielonym prezbiterium, zakrystią od strony północnej i z kruchtą wejściową od strony zachodniej. Zbudowany z cegły, otynkowany. Prezbiterium zamknięte poligonalnie trójbocznie, okolone przyporami jednostopniowymi. Korpus nawowy trzyosiowy z przyporami tylko w narożnikach. Okna zamknięte ostrołukowo, rozglifione od strony zewnętrznej. Kruchta dobudowana znacznie później i wielokrotnie przebudowywana, z małym okulusem nad wejściem, drzwi współczesne,. Wszystkie elementy budowli pokryte dachem kalenicowym (siodłowym) krytym dachówką. W prezbiterium strop belkowy, płasko deskowany. Korpus nawowy z otwartą więźbą dachową z widocznymi elementami konstrukcyjnymi w postaci belek podporowych zdobionych malaturą. W kruchcie sufit belkowy. Ściana szczytowa od strony prezbiterium jest konstrukcji szkieletowej, mur pruski grubości pół cegły, obecnie otynkowany z widocznymi belkami konstrukcyjnymi. Układ szkieletowy ściany wschodniej korpusu nawowego wskazuje jednoznacznie, że prezbiterium dobudowane było później. Do budowy muru prezbiterium użyto cegły gotyckiej, ale szerokość muru również nie wskazuje aby były to resztki starego średniowiecznego prezbiterium. Najprawdopodobniej cegła pochodziła z rozbiórki innej budowli gotyckiej. Posadzka z marmurowych kafli, ale pod ławkami zachowały się kwadraty ceglane datowane na XVII wiek. Tego typu ceglane płytki pochodziły najczęściej z rozbieranych sklepień gotyckich, w których pełniły rolę wysklepek.

Wyposażenie kościoła barokowe oraz współczesne. Ołtarz główny poświęcony patronowi kościoła św. Jakubowi Starszemu, datowany na połowę XVII wieku pochodzi z katedry pelplińskiej. Nastawa ołtarzowa dwukondygnacyjna. W pierwszej kondygnacji duży obraz przedstawiający św. Jakuba tradycyjnie z jego atrybutami czyli w płaszczu pielgrzyma z muszlą i kijem. Kolumny w porządku korynckim, podtrzymują górną część nastawy i belkowanie. Z boku ozdobne uszaki w postaci wici roślinnych. W górnej części nastawy ołtarzowej obraz św. Katarzyny z jej głównym atrybutem, kołem. Obok rzeźby współczesne, po lewej świętego Piotra z kluczami w dłoni i po prawej figura bez atrybutu. Jako że śś. Piotra i Pawła zawsze przedstawia się razem jako ojców Kościoła można przyjąć że figura bez atrybutu to św. Paweł z Tarsu. Tabernakulum nieco późniejsze niż ołtarz główny, asymetryczne elementy dekoracyjne drzwiczek wskazują już na okres rococo. Na drzwiczkach znajduje się też płaskorzeźba św. Jana apostoła z kielichem. Cały ołtarz główny określić można jako barokowy w prostym, ludowym stylu.

Obydwa ołtarze boczne barokowe o ludowym charakterze i prowincjonalnym warsztacie. Zachowały się tylko dwukondygnacyjne nastawy górne usytuowana na współczesnych mensach marmurowych. Oflankowane kolumnami w porządku korynckim i ozdobione uszakami w postaci wici roślinnych i esownic. Ołtarz boczny prawy - w pierwszej kondygnacji obraz Pokłon Trzech Króli. Trzech magów składa dary małemu Jezusowi trzymanemu na kolanach przez Marię. W kondygnacji górnej Maria z dzieciątkiem w nietypowej pozycji. Jezus odwraca się w kierunku obserwatora a Maria całuje go w policzek. Dzieciątko Jezus jest również bardzo nietypowe, gdyż jest dużo starsze niż zwykle się to spotyka na obrazach religijnych. Przedstawienia tego typu zdarzają się niezmiernie rzadko. W glorii inicjały NMP, również rzadko spotykane, zwykle jest to duża litera M w którą wpisane są pozostałe litery imienia Maria. Ołtarz boczny lewy – w kondygnacji dolnej obraz Serca Pana Jezusa, w kondygnacji górnej przedstawienie św. Heleny z jej atrybutem, dużym krzyżem. W glorii inicjały IHS czyli monogram Chrystusa wpisany w medalionie otoczonym wiciami roślinnymi.

Na północnej ścianie korpusu nawowego barokowy obraz przedstawiający komunię świętą św. Stanisława Kostki, Św. Stanisław Kostka przyjmuje komunię od anioła w asyście drugiego anioła. Nad głową świętego unosi się mały aniołek z wieńcem kwiatów, powyżej na chmurze postać kobieca, najprawdopodobniej Matka Boża. U dołu herb Dąbrowa oraz inicjały ALŁ. Obraz był fundowany do kościoła klasztornego w Pelplinie przez Józefa Aleksandra Łosia, potem przekazany do kościoła w Wielkim Lubieniu. Oprócz tego dwa obrazy współczesne Chrystus Ubiczowany oraz Jezus Miłosierny z wizji św. Faustyny. Na ścianie południowej obrazy współczesne, Matki Boskiej Bolesnej, Matki Boskiej Jasnogórskiej z dekoracją płaskorzeźbioną oraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy będący reprodukcją obrazu znajdującego się w kościele św. Alfonsa w Rzymie.

W kościele znajdują się dwa feretrony. Jeden neogotycki, zamknięty w ośli grzbiet z kwiatonem i sterczynami po bokach, z zachowaną kolorystyką wystroju. Na obrazie Matka Boska z dzieciątkiem, dzieciątko w pozycji błogosławiącej. Po drugiej stronie wizerunek Matki Boskiej, obraz bardzo zniszczony i mało czytelny. Drugi feretron barokowy, z wizerunkiem św. Pawła z Tarsu, po drugiej stronie Matka Boska Apokaliptyczna na Księżycu.

W kościele znajduje się też wielostylowa chrzcielnica z zamknięciem w kształcie kielicha, zwieńczona wieżyczką z krzyżem. Większość jej elementów dekoracyjnych nawiązuje do renesansu. Kazalnica wykonana około 30-stu lat temu zachowuje ogólny styl wystroju kościoła. Droga krzyżowa współczesna, wykonana techniką wypalania w drewnie. W oknach witraże współczesne. W prezbiterium, z lewej strony postać Jezusa Dobrego Pasterza z barankiem na ręku, z prawej strony Matka Boża z Dzieciątkiem. W korpusie nawowym na ścianie północnej święty Józef Robotnik oraz święta Urszula Leduchowska. Na ścianie południowej święty Wojciech i święty Maksymilian Kolbe.

Chór muzyczny bez prospektu organowego, drewniany, wsparty na dwóch filarach. Ławki współczesne, wykonane ok. 10 lat temu. Szczyty ławek ręcznie rzeźbione nawiązujące stylowo do baroku. Na ścianie południowej, pod prospektem organowym znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona działalności AK na Wołyniu. Tablica fundowana została przez mieszkańców wsi pochodzących z Wołynia. Na ścianie południowej znajduje się też metalowa tabliczka pokazująca stan wody w czasie powodzi 27 marca 1855 roku. Stan ten wynosił około trzech metrów. Na odwrocie tabliczki znajduje się ten sam zapis w języku niemieckim

Pod chórem znajdują się proporce procesyjne. Jeden malowany z przedstawieniem Jana Chrzciciela jako dziecka z owieczką i cienkim krzyżem w ręku, z drugiej strony wizerunek świętej Teresy. Drugi proporzec jest haftowany przedstawia Serce Pana Jezusa z inskrypcją „Serce Pana Jezusa zmiłuj się nad nami” z drugiej strony patron kościoła święty Jakub przedstawiony z atrybutami i inskrypcją „Święty Jakubie módl się za nami”. Jest też sztandar parafialny, po jednej stronie monogram Maryi, gwiazdy oraz napis „Parafia św. Jakuba Wielki Lubień 1996”. Na drugiej stronie Matka Boska przedstawiona na kuli ziemskiej z różańcem w ręku oraz napis „Królowo Różańca Świętego módl się za nami”.

Ciekawostką jest ściana południowa korpusu nawowego, która jest wyraźnie poprowadzona po łuku . Krzywizna łuku jest na tyle duża, że ławki ustawione wzdłuż ściany musiały być w specjalny sposób wyprofilowane. Kruchta dobudowana w XIX wieku. W kruchcie stoi duża kropielnica wykonana z drobnego grysiku marmurowego białego i czarnego wykonana w technice odlewanej. Oprócz tego Postać św. Antoniego z dzieckiem na ręku. Kościół w Wielkim Lubieniu, to niewielka świątynia wiejska służąca mieszkańcom od wielu już wieków. Ciepły wystrój stwarza przyjazną atmosferę, a dzięki aktywności parafian oraz zaangażowaniu i gospodarności obecnego proboszcza ks. Józefa Kortasa kościół jest zawsze zadbany, czysty i udekorowany.


Za pomoc w powstaniu niniejszego opracowania składam podziękowania księdzu Józefowi Kortasowi,
oraz prezesowi grudziądzkiego oddziału PTTK Tomaszowi Simińskiemu-Stanny.



Bibliografia Chrzanowski, T., & Kornecki, M. (Redaktorzy). (1970). Katalog Zabytków Sztuki w Polsce (Tom XI). Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk.
Dettlaff, D., & Dettlaff, J. (2009). Kościoły Diecezji Pelplińskiej. Bydgoszcz: Ikona.


Wszelkie prawa zastrzeżone. Zawartość niniejszej witryny stanowi wlasność intelektualną Biura Usług Genealogicznych Genoroots. Kopiowanie tylko z podaniem adresu źródła.


MUZYKA RELAKSACYJNA | WZORY SZYDEŁKOWE | TŁUMACZENIE GIER KOMPUTEROWYCH